Salyangozlar

Salyangozlar içinde acharina iri yapılı Afrika salyangozu gibi büyük türlerinde olduğu türleri bulunmasına karşın genellikle küçük yapılı olurlar. Salyangoz ilaçlama bahar aylarında daha fazla yapılır. Çoğunlukla dolaştıkları yerde bıraktıkları parlak görünümlü yapışkan salgı ile salyangoz varlığı hemen anlaşılır. Salyangoz türleri suyun ve nemin olduğu hemen her bölgede karşımıza çıkar. Salyangoz çeşitleri kısaca tatlı su salyangozu, deniz salyangozu ve diğer salyangoz olarak üçe ayrılır. Salyangozlar nasıl ürer? Salyangoz ne zaman çıkar? pek çok insan bu konuda fazla bilgiye sahip değildir.

Kara salyangozları genellikle bahçelerde zarar verdikleri için çift tarafından hiç sevilmezler. Şayet bahçeye salyangoz musallat olmuşsa yeni başlangıçlar da bireysel olarak salyangozları uzak tutmak mümkündür. Ancak salyangoz istilası başlamışsa salyangozları bahçe ve bitkilerden arındırmak oldukça zordur. Dünyanın en büyük salyangozu yaklaşık 77, 2 santimetre uzunluğa ulaşabilen, 18 kilogram ağırlığında kuzey ve Avustralya’da yaşayan salyangoz olarak bilinir.

Bahçe salyangozlarının 14175 türü vardır. Salyangozların salyası çeşitli güzellik ve kozmetik ürünlerinde kullanılmaktadır. Karada yaşayan salyangozların hemen hepsi meyve ve sebzeler ile beslenirler. İnsanlar için ısırıp sokma gibi bir zararları mevcut değildir. Ancak deniz salyangozlarında bu durum tamamen farklı olup, deniz salyangozu zehirlenmelere sebep olabilir. Salyangozlar istiridye ve midyelerinde arasında yer aldığı yumuşakçalar sınıfına dahildir. Bu türler arasında deniz salyangozu en zehirli salyangozlar arasındadır.

23 santimetreye ulaşabilen bu tür beslenmek için genellikle solucan, balık, istiridye ve diğer salyangozlar ile beslenebilmektedir. Zehri morfinden daha kuvvetli olduğu bilinmektedir. Bazı deniz salyangozları beslenmelerini sağlamak için istiridyelerin kabuklarını kırabilmek için sülfürik asit salgılayabilmektedir. Bahçede görülebilecek en büyük salyangoz dev Afrika salyangozu ve kaplan salyangozudur. 30 santimetreye kadar ulaşabilirler. Pomacea tatlı su salyangozu 15 santimetreye kadar boyu ulaşabilir. Ağırlığı yaklaşık 600 gram kadar gelir.

Salyangozların Özellikleri Hakkında

Salyangozlar hermafrodit, Yani hem erkek hem de dişi organları vardır. Yılda 6 defa yumurta bırakabilirler. Yaklaşık olarak 2 yıllık bir süreçte yetişkin hale gelirler. Salyangozların yaşam süresi 5 ila 10 yıl arasında değişebilir. Ancak bazı salyangozların 15 yıl kadar yaşadığı saptanmıştır. Genellikle gece ve bulutlu günlerde aktif olarak karşımıza çıkarlar. Güneşli ve kış günlerinde ortada görünmezler. Kışın kış uykusuna yatarak geçirirler salyangozların kafa bölgesinde 2 adet dokungaçları vardır. Bunların biri diğerinden daha uzundur.

Gözlerde uzun olan dokungaçta bulunur. Kısa dokunacı çevredeki kokuları hissetmek için kullanılmaktadır. Salyangozlar bir seferde ortalama 85 civarında yumurta bırakabilir. Salyangoz türleri bıçak, tıraş makinesi gibi keskin nesneler üzerinde yara almadan kolaylıkla dolaşabilir. Salgıladığı mukus benzeri salgısı vücudunu korumaya yardımcı olur. Yumuşakcalar şubesinden olan kabuklu küçük hayvanlar olarak dikkat çekerler. Kabukları karbonat ve kalsiyumdan oluşur.

Gövdeye birkaç kas ile bağlıdır bu kabuk yumuşak hayvanın bedenini, iç organlarını korumak için oldukça hayatı önem taşır. Karasal salyangozların karın alt bölgesinde bulunan kaslar dalgalanma hareketi ile ilerlemelerini sağlar. Oldukça yavaş hareket ederler türüne göre değişen renkleri ve yapıları vardır. Otçul olarak beslenen bu hayvanlar yetiştirilen bitkilerin fidelerine ve sebzelere zarar verirler. Özellikle çilek, enginar, domates benzeri meyve ve sebzelere ciddi anlamda ilgi duyarlar. Bitkilere verdikleri zararlar ile büyük tehdit içerirler.

Çiftçilere ciddi manada hasar oluştururlar ayrıca yaprak ve yosun ile beslenirler. Salyangozlar içinde hem etçil olanları, hem de otçul olanları mevcuttur. Gündüzleri pek ortalıkta dolaşmazlar gölgeli bölgelerde ve nemli ortamlarda daha çok bulunurlar. Genellikle taş altı, Toprak içi, ağaç kütükleri, ormanlık açık alanlar, yaprak altları gibi yerlerde gizlenirler. Ayrıca evdeki parke aralarında bu canlıların görüldüğü bilinmektedir. Dünya genelinde yaklaşık olarak 43 000 civarında salyangoz türü mevcuttur.

Salyangozlar Nasıl Ürerler?

Salyangozlar zararlı olarak görülmesine karşın ekosistemdeki görevini yerine getiren, kendi türlerini yaşamasını sağlayan, küçük canlılarda çok sayıda hayvan ile beslenen bir canlıdır. Büyük salyangoz türleri küçük memeliler, kuşlar, kurbağa, kertenkele, kırkayak, böcek ve diğer küçük canlılar ile beslenebilir. Tatlı suda ve denizlerde yaşayan salyangozlar balıklar için oldukça leziz bir besin kaynağıdır. Salyangozlar ülkemizde daha çok Marmara ve Karadeniz Bölgesi’nde karşımıza çıkar. Yönlerini manyetik alana göre belirlerler.

Yapılarında mevcut olan sümüksü sıvı sivri ve tehlikeli yüzeylerde bile hiçbir zarara uğramadan dolaşmalarını sağlamaktadır. Soğuk yerlerde yaşayan bazı kara salyangozları kış uykusuna çekilir. Kabuklarının içine çekilir ve daha sonra kabuğun açık kalan kısmının kabuk ya da sertleşen bir salgı ile kapatırlar. Böylece kendilerini toprağa gömer veya ağaç kütüğüne yapıştırıp ilkbahara kadar kış uykusuna çekilirler. Ancak kışların sert geçtiği bölgelerde killi topraklarda gizlenemeyince çoğunlukla ölürler.

Bazı salyangoz çeşitleri sıcak yaz aylarında hayatta kalabilmek için fundalık ve çalı aralarına gizlenerek yaz uykusuna çekilerek yatmaktadır. Ortaya çıkmak için yağışlı havaları beklerler nemli yerleri oldukça fazla severler. Ancak devamlı olarak rutubete dayanamazlar sürekli ıslak ve nemli yerlerde kalırlarsa kurbağa veremi diye bilinen hastalığa yakalanıp ölürler. Salyangozlar yaşamlarının büyük bir kısmını kabukları içinde geçirir. Üreme dönemlerinde çiftleşilir ancak bu hayvanın ömrünü kısaltan bir özelliğe sahiptir.

Salyangoz Bahçelere zarar Verir

Çoğu zamanda ölümlerine sebebiyet verebilmektedir. Çok hızlı çoğalıp çabuk yavrulayan bir yapıları vardır kanları pıhtılaşması ve hava ile temas ettiğinde oksidasyonla mavi bir renk alırlar. Salyangozlarda üreme nasıl olur? Çiftleşmeleri ortalama olarak 1 ile 3 saat kadar sürebilmektedir. Bir çiftleşme sonucu salyangoz birkaç yıl yumurtlayabilir. Mayıs ve ağustos aylarında olmak üzere iki kez olan bu çiftleşmeden sonra yumurtaları koyu gölgelik, çalıklar, ağaç altları, kaya araları ve toprak oyuklara yumurta bırakırlar.

Suda yaşayan türler yumurtalarını jelatinimsi bir nesne içinde zemine yapıştırır ve akıntıya bırakır. Kara salyangozları 15-30 gün arasında yumurtadan çıkan yavruları kolayca yiyecek bulup beslenmeleri için bitkilerin bol ve taze olduğu yerlere salyangoz yumurtasını bırakır. Yumurtadan çıkan yavru erginlerle benzerlik gösterir çıktığı yumurtanın kabuklarını yiyerek ilk besinlerini alırlar. Böylece kendi kabuklarının oluşmasına da sebep olurlar.

Toprak üstünde hareket etmek için zorlanırlar, toprak altında hareket etmek daha zordur. Köstebekler salyangozları avlayarak beslenirler. Salyangozlar bahçe ile bitkiler için oldukça zararlı oldukları için bitkilerin zararlarını ortadan kaldırmak için salyangozlar ile mücadele profesyonel olarak yapılmaktadır. Salyangoz ilaçlama için spreyli ilaçlar ve granül salyangoz yemleri kullanılmaktadır. Salyangozlardan kurtulmak için bahçe ve binaların çevrelerinde salyangozlar ile mücadele şarttır. Sivrisinekler hakkındaki yazımızı okumalısınız.

Salyangozlar